Ernest
Hemingway
(Nguyễn Bích Liên Dịch)
Trong một đêm hè oi bức ở Papua, người ta khiêng một thương binh lên tầng cao nhất của một bịnh viện, nơi mà anh ta có thể nhìn khắp những nóc nhà dưới phố. Ở đó có những ống khói cao vút trên bầu trời. Một lúc sau khi màn đêm buông xuống, trông rõ những ánh đèn pha rọi xuyên qua. Nhiều người đi xuống với những chai nước mà họ đã mang theo. Người thương binh và cô y tá tên Luz có thể nghe tiếng lao xao của những người đó ở phía ngoài ban công. Luz ngồi bên cạnh người thương binh suốt đêm. Cô ta trông thật hấp dẫn trong đêm tối nóng nực.
Phiên trực đêm của Luz đã kéo dài suốt ba tháng. Những thương binh được an ủi rất nhiều khi có cô. Luz chuẩn bị mọi thứ và giường mổ sẵn sàng cho ca mổ của người thương binh. Lúc cô đang làm công việc của mình, thì những thương binh khác có mặt ở đó dường như muốn chọc ghẹo cô và người bạn thương binh của họ. Nhưng người thương binh đã được gây mê nên anh ta đã không thể nói gì trong lúc họ trêu chọc anh. Sau khi giải phẫu xong, và có thể chống nạng đi được, người thương binh thường hay đi ra ngoài, vì thế Luz có dịp nằm nghỉ trên giường của anh ta. Ở đó chỉ có vài thương binh, dường như họ đều biết chuyện giữa người thương binh và Luz. Mọi người ai cũng đều qúi mến cô. Khi đi trở về dọc theo hành lang của bịnh viện, người thương binh miên man suy nghĩ về Luz lúc cô đang ngủ vùi trên giường của anh.
Trước khi trở lại chiến trường, người thương binh và Luz đã đến ngôi giáo đường và cầu nguyện. Ngôi giáo đường tối lờ mờ và yên lặng, ở đó cũng có một vài người đang cầu nguyện. Người thương binh và Luz xin Chúa cho họ được lấy nhau, nhưng họ không có đủ thời gian để làm lễ cưới ở nhà thờ, và cả hai người
cũng không có giấy tờ tùy thân. Tuy vậy, cả hai đều có cảm tưởng như họ đã là vợ chồng, nhưng họ muốn tất cả mọi người đều biết như vậy, và họ sẽ không thể mất nhau khi họ đã chính thức kết hôn.
Luz đã viết rất nhiều lá thư cho người thương binh nhưng anh ta chẳng hề nhận được cho đến khi chiến tranh kết thúc. Từ chiến trường, anh ta nhận được cả thảy mười lăm lá thư, anh ta đã sắp xếp những lá thư theo thứ tự ngày tháng, rồi đọc hết tất cả những lá thư cùng một lượt. Những lá thư Luz nói về công việc ở bịnh viện, cô nói là cô yêu anh ta tha thiết, cô sẽ không sống nổi nếu như không có anh ta, và cảm giác trống trải thực sự khủng khiếp như thế nào khi đêm về thiếu vắng anh ta.
Người thương binh đã đồng ý với Luz là sau khi chiến tranh chấm dứt, anh ta sẽ trở về quê nhà kiếm việc làm và họ sẽ cưới nhau. Luz nói là cô sẽ không trở về cùng anh ta cho đến khi anh ta có được công việc làm và có thể đến New York để tìm cô. Anh ta tự hứa là sẽ không uống rượu trong lúc ở xa Luz, và anh ta sẽ không gặp bạn bè hoặc bất cứ ai. Anh ta sẽ sống vì Luz, kiếm việc làm và sẽ cưới cô.
Tuy vậy, trên chuyến xe lửa từ Papua đến Milan, hai người đã cãi vã nhau về việc Luz không bằng lòng trở về nhà ngay. Khi tàu lửa đến Milan, họ buộc lòng phải chia tay, họ đã hôn nhau từ giã nhưng cuộc tranh cãi giữa hai người vẫn chưa kết thúc. Người thương binh cảm thấy đau lòng vì phải nói lời chia tay như vậy.
Người thương binh đi Mỹ trên chiếc thuyền từ Genoa. Luz thì trở về Pordonone để mở một bịnh xá. Ở đó trời mưa hoài và vắng vẻ, cô đơn. Ở đó cũng có một tiểu đoàn quân đang chiếm đóng. Sống trong thành phố lầy lội, và mưa liên miên vào mùa đông. Gã tiểu đoàn trưởng đã ngủ qua đêm với Luz dù cô chưa hề quen biết với gã người Ý nầy trước đây. Rồi Luz đã viết thư sang Mỹ nói với người thương binh rằng, chuyện tình của họ chẳng qua chỉ là chuyện yêu đương thời niên thiếu. Luz đã xin lỗi người thương binh, và cô biết rằng anh ta sẽ không thể nào hiểu nổi, nhưng có thể một ngày nào đó anh ta sẽ tha thứ cho cô, và biết ơn cô khi anh ta đã có một cuộc sống khá hơn với nghề nghiệp ổn định.
Dĩ nhiên là ngoài ý muốn của Luz khi cô chờ đợi gã tiểu đoàn trưởng sẽ kết hôn với cô vào mùa xuân. Luz vẫn còn yêu người thương binh tha thiết, nhưng lúc nầy cô nhận ra rằng, tình yêu của họ chỉ là tình cảm bồng bột của một thời tuổi trẻ. Luz mong rằng ngườI thương binh sẽ có một nghề nghiệp vững vàng, và cô cũng tin chắc rằng anh ta sẽ có cuộc sống tốt đẹp hơn. Cô nghĩ, đó là giải pháp hay nhất cho anh ta.
Mùa xuân đã đến nhưng gã tiểu đoàn trưởng người Ý đã không trở về để cưới Luz,
hoặc là sẽ chẳng bao giờ. Luz viết thư gởi đến Chicago cho người thương binh
và nói là cô đã không lấy chồng, nhưng cô không nhận được thư trả lời. Một thời
gian ngắn sau đó, Luz hay tin người thương binh đã bị mắc bịnh giang mai từ một
cô gái bán hàng tại công viên Lincoln.
(Ernest Hemingway)
01/19/2011
